Problem alkoholowy w rodzinie - jak poznać, jak sobie radzić
Specjalista: Magdalena Głogowska
Uzależnienie jednej osoby może i często wpływa na cały system rodzinny. Trudności emocjonalne i finansowe są zwykle na porządku dziennym. Podobnie jak zaburzone poczucie bezpieczeństwa. O takich rodzinach mówi się czasem dysfunkcjonalna rodzina z problemem alkoholowym. Dysfunkcjonalna, bo faktycznie wiele typowych funkcji rodziny może tu nie funkcjonować tak, jak powinno
Alkoholizm w rodzinie - typowe skutki
Rodzina z problemem alkoholowym zwykle koncentruje swoje życie wokół nałogu jednego z jej członków. Jednak skutki tego problemu odczuwa cały system. Do najczęstszych możemy zaliczyć:
- brak zdrowej komunikacji
- poczucie ciągłego napięcia pomiędzy członkami rodziny
- traumy i zaburzony rozwój emocjonalny u dzieci
- obniżony nastrój pozostałych osób w rodzinie
- nadmierny, stale utrzymujący się lęk
- przekazywanie dzieciom dysfunkcyjnych wzorców zachowań
- częste konflikty nieraz połączone z zachowaniami agresywnymi
- brak granic i ich poszanowania
- nakładanie na członków rodziny (szczególnie dzieci) obowiązków, na które nie są gotowi
Role w rodzinie z problemem alkoholowym
Jedną z charakterystycznych cech rodzin z problemem alkoholowym jest przyjmowanie przez jej członków specyficznych ról. Role to schematyczne zachowania i sposoby funkcjonowania, które ciężko przezwyciężyć. Mogą to być chociażby:
Alkoholik - to właśnie osoba, która nadużywa alkoholu i staje się centrum problemu. Wokół jej nałogu koncentruje się życie rodziny. Skupia cały system na problemie, ale w pewien paradoksalny sposób również ją scala.
Ratownik - to osoba, która próbuje kontrolować (ratować) sytuację. Może to być drugi z rodziców lub najstarsze z dzieci. “Ratownik” stara się walczyć z problemem. Często ta walka staje się dla niego sensem życia. W pewien sposób “ratownik” potrzebuje problemu.
Ofiara - to osoba, która wydaje się bezradna wobec nadużyć. Niestety rodzic, który nie jest uzależniony może przyjąć właśnie tą rolę przerzucając “ratowanie” uzależnionego i całej rodziny na dzieci.
Pośrednik - to osoba, która “pośredniczy” między alkoholikiem a resztą rodziny. Na przykład jedno z dzieci może przyjąć właśnie taką rolę. Czasem cała komunikacja w rodzinie spada na barki “pośrednika”. Osoba, która zostaje ratownikiem żyje niejako w dwóch światach - świecie uzależnionego i świecie reszty rodziny.
Jak pokonać problem alkoholowy w rodzinie
Istnieje wiele form pomocy, z których mogą skorzystać członkowie rodzin z problemem alkoholowym. Są nastawione bądź na poszczególne osoby, bądź rodzinę jako całość. Przynoszą ulgę i pomagają w procesie zdrowienia. Istnieją organizacje i grupy wsparcia dla rodzin z problemem alkoholowym. Jedną z nich jest Fundacja Przystań z Nami.
Poniżej przedstawiam formy pomocy i wsparcia, z których możecie skorzystać, jeśli borykacie się z takim problemem
Terapia indywidualna - jest bardzo ważna. Rodzina alkoholowa to zbiór poszczególnych osób. Każda z nich może potrzebować wsparcia w radzeniu sobie z własnymi emocjami. Nieraz terapia i dojście do równowagi przez jedną osobę rozbija dysfunkcjonalny system i staje się punktem zwrotnym dla reszty
Grupy wsparcia dla rodzin alkoholików - uczestnicy mogą dzielić się swoimi doświadczeniami, porozmawiać z osobami, które borykają się z podobnym doświadczeniem i wzajemnie wesprzeć. Istnieją internetowe grupy wsparcia, gdzie również można znaleźć pomoc. Fundacja Przystań z Nami prowadzi taką grupę
Terapia rodzinna - w odróżnieniu od indywidualnej koncentruje się na poprawie relacji między członkami rodziny. Pomaga rozwijać zdrowe sposoby komunikacji i uczy jak radzić sobie z trudnościami związanymi z alkoholizmem
Programy edukacyjne - dostarczają informacji na temat uzależnienia od alkoholu. Promują zdrowszy stylu życia, uczą skutecznych strategii radzenia sobie i pokazują narzędzia do odbudowy relacji rodzinnych. Porady psychoedukacyjne możecie znaleźć na naszym blogu
Ważne jest, aby rodzina z problemem alkoholowym szukała pomocy i wsparcia. To może być pierwszy krok w kierunku zdrowia i odbudowy relacji w rodzinie
Autorka: